Жүктелуде...
 

Жаңалықтар

Климаттың өзгеруі және пандемия
Осыдан тура 5 жыл бұрын, 2015 жылдың мамырында, қазақ даласында бұрын-соңды болмаған оқиға орын алды. Мен оны қазіргі коронавирустық пандемиямен салыстыруға болады деп санаймын. Сол кезде әлемдегі ақбөкен популяциясының үштен екісі қырылып қалды. Оның себебі pasteurella multocida деп аталатын бактериядан болды. Бұл бактерия мыңжылдар бойы ақбөкендердің денесінде зиянсыз өмір сүрген болатын, ал сол жылы кенеттен агрессивті түрде әсер еткен еді.
Карантиннен қалай шығамыз
Қазақстанда төтенше жағдай режимі алынып тасталды, бірақ карантиндік шаралар біраз уақытқа жалғаспақ. Вакциналар мен тиімді дәрі-дәрмектердің болмау салдарынан, карантин бүгінге коронавирустан қорғанудың жалғыз механизмі болып табылады.
Суық тиіп тамақ ауырғанда қалай тез айығуға болады
Тамақ ауруын емдеудің және суық тиюдің белгілерінің жеңілдетуінің тамаша тәсілі – ол тамақ ішін тұзды сумен немесе бал мен лимонның ертіндісімен шаю. Егер де сіздің тамағыңыз құрғақ ауа немесе маусымдық суық тиюдің салдарынан ауырса, онда күніне бірнеше рет тамағыңызды шайып көріңіз. Тамақты шаю қабынуды азайтады, қақырықты сиретеді, тіпті барлық тамақ айналасындағы тітіркендіргіштерден тазартуға көмектеседі.
Кальций сүйектер мен тістердің мықтылығы үшін ғана маңызды емес
Сүйектер мен тістердің құрылымдық негізі кальций екендігі көпшілігімізге мәлім. Сонымен қатар, кальций қанның ұюына, жүрек жиырылу ырғағын реттеуге және тамыр тонусына қатысады,нерв импульстарын өткізеді, стресске қарсы тұруға көмектеседі, жасуша мембраналарының өткізгіштігін реттеуге және негізгі гормондар мен ферменттердің бөлінуіне қатысады.
Әйелдердің білуі маңызды қатерлі ісік белгілері
Көп жағдайда еленбей назардан тыс қалып кететін жәйттер қатерлі ісіктің белгілері болуы мүмкін.

Демек, әрбір өткізілген күн сіздің өміріңізді сақтап қалуы мүмкін. Бұл қауіпті аурумен күресудің ең тиімді тәсілі – дертті ерте сатысында анықтап үлгеру. Сол кезде ғана науқастың толық емделуге мүмкіндігі бар.
Қатерлі ісіктерді бастапқы сатысында анықтау
Жыл сайын әлемде 20 миллионға жуық адамда қатерлі ісіктің диагнозы қойылады, және диагностикадан кейінгі бірінші жыл ішінде оның жартысы қайтыс болады. Қатерлі ісікті емдеу әдістері соңғы 50 жылда түбегейлі өзгерген жоқ: әдетте ол қатерлі ісік жасушаларын хирургиялық жолмен алып тастап, радиациялық сәулемен және уытты дәрілердің әсерімен емді толықтыратын кешеннен тұрады.
Қызылшаға қарсы вакцина басқа да жұқпалы аурулардан қорғайды
Көпшілігіміз қызылша сияқты балалар ауруларын білеміз. Кейбіріміз тіпті ауырғанбыз да. Алайда, қазіргі кезде қызылша сиректеу кездесетін болды. Бұл вакцинацияның арқасында. Өкінішке орай, кейбір ата-аналар жалған ақпаратқа еріп өз балаларын, қызылша мен басқа да инфекцияларға қарсы вакцинациялаудан бас тартып, оларды үлкен қатерге ұшыратуда. Өйткені, соңғы ақпараттарға сүйенсек қызылша әлдеқайда күрделі асқыныстар беретін ауру.
Жасөспірімдер үшін ғаламтор кеңістігінде қауіпсіздік аймағын қалай жасауға болады
Бүгінгі балалар технология саласының нағыз сарапшылары. Сіз олардың ата-аналарының смартфондарымен, планшет және ноутбуктерімен қалай отыратынын жиі көріп, олардың ересектерге қарағанда шебер қолдана алатынын байқайсыз. Әрине, сіз олардың осы гаджеттерді қолдана білгенін қалайсыз, бірақ сіз олармен интернет қауіпсіздігі туралы мүмкіндігіңізше ертерек сөйлескеніңіз дұрыс.
Коронавирус және жүктілік
Жүкті әйелдерде әдетте, иммундық қорғаныс әлсірегендіктен тыныс жолдарының инфекцияларына көбірек ұшырайды. Сонымен қатар жүкті әйелдер инфекция жұқтырғанда көбіне ауыр салдарға душар болады, тіпті баланың денсаулығына да зияны тиіп жатады.
Коронавирустық пандемия кезінде неге маска кию маңызды
Маска неден қорғайды? Коронавирус жұқтырған адам жөтелген кезде, тіпті жай ғана сөйлесіп, тыныс алған кезде де вирустық бөлшектерді бөледі. Вирустар ағзаға ауыз, мұрын және көз арқылы енеді. Маскаларды кию арқылы сіз өзіңізді инфекциядан қорғайсыз.
Балалар және коронавирус
Коронавирустың қазіргі пандемиясына келер болсақ, бұл жерде балалар ересектерден әлде қайда сирек ауырады. Оның себептерінің бірі – балаларда коронавирустық инфекцияның кәдімгі суық тиюдің формалары жиі болатындығында шығар. Мұндай жолмен олар тамаша иммундық қорғанысқа ие болады.

Сонымен қатар, өз ғұмырында темекі түтіні және басқа да ауа ластағыштары сияқты көптеген улы әсерге ұшырайтын ерексектердің өкпесінен гөрі балалардікі анағұрлым сау әрі таза.
Балалармен коронавирус жайлы қалай сөйлесу керек?
Қазірде көптеген балалар ата-аналарынан оларға неге мектепке баруға рұқсат етілмей жатқандығын, достарымен және сыныптастарымен неліктен араласуға болмайтынын сұрауда. Олар коронавирус және карантин туралы, бізді не күтіп тұрғанын және бұл қаншалықты қауіпті екенін сұрастыруы мүмкін.

Балаларға ертеңгі күнге нақтылық, сенімділік сезімі маңызды және орын алған жағдай жайында ата-аналарынан естігісі келеді.
Коронавирус диагностикасы
Әдетте коронавирустық инфекцияны диагностикалау үшін тесттің екі түрі қолданылады. Біріншісі – COVID-19 инфекциясын тудыратын вирустың өзін анықтау. Оны полимеразды тізбекті реакция деп атайды.

Екіншісі антиденелердің, яғни коронавируспен күресу үшін ағзада өндірілетін иммундық молекулалардың болуын анықтайды. Ол серологиялық тест деп аталады.
Карантин не үшін қажет және ол қанша уақытқа созылады?
Қазақстанда төтенше жағдай мен карантинді сәуір айының соңына дейін созды. Бұл неліктен маңызды?

Біз далаға шығып, дүкенге немесе кафега баратын болсақ короновирустың тасымалдаушысы болып табылатын адамдарды кездестіруіміз ықтимал, тіпті олардың өздері вирус тасымалдаушысы екендерін білмеуі де мүмкін. Олардың кейбіреулері кейінірек ауырса, ал 50 пайызында ауру білінбей, ешқандай симптомсыз өтуі де мүмкін.
Коронавирусқа қарсы вакцина және иммунитет
Вакцинаның атқаратын міндеті – ол біздің иммундық жүйеге вирустарға қалай қарсы күресу жолын үйретеді. Қолданыстағы вакциналардың көпшілігі өлі немесе әлсіреген вирустарға, немесе оның фрагменттерін пайдалануға негізделген. Осының арқасында вакцина ауру туғызбайды, бірақ вакцина ағзаға енген кезде біздің иммундық жүйеміз нақты жауымызды тануда және қауіп туындаған жағдайда тойтарыс беру үшін оны жіті зерделейді екен.
Карантин және көңілдің жайлығы
Сөйтіп, Қазақстанда төтенше жағдай мен карантинді сәуірдің соңына дейін созды. Әлемде де жағдай мәз емес. Коронавирус пандемиясы – бұл тарихи оқиға, бұрын болып көрмеген көлемді әлемдік дағдарыс болып тұр. Ол кәрі-жас, бай-кедей, әлсіз-мықты, ауру-сау демей барлық адамдардың өмірлеріне әсер етуде.
Қандай жағдайда коронавирус адамдарға жұғады?
Ауру жұқтырған адам есік тұтқасын ұстаған кезде вирус жабысып, келесі тұтқаны ұстаған адамға алақанына мезетте жұғады. Коронавирус өміршең келеді, ол мыс бетінде 4 сағат, картон бетінде – 24 сағат, пластмасса және темірдің бетінде – үш тәулік бойы сақталады.
Коронавирустар қалай ауру тудырады және ол қалай білінеді?
Коронавирустар адам ағзасына ауа өтетін жолдар арқылы кіреді де, өкпенің төменгі жақ бөлігіне жайылып, онда орналасқан жасушаларды үлкен мөлшердегі коронавирус өңдейтін «фабрикаға» айналдырады. Мұның барлығы ақыр соңында жасушалардың тез тозуына, тіпті өліміне алып келеді. Осылайша өкпе тіні коронавирустық инфекцияның жайылуына басты себепшісі болып табылады.
Қазіргі коронавирус қайдан пайда болды және оның өзгешелігі неде?
Бүгінгі интеллектуалдық және технологиялық ресурстарды қолдана мақсатты түрде мұндай «химераны» құру мүмкін емес. Оған біздің әлі де болса ақылымыз жете қойған жоқ. Мәселе жаратылыс эволюциясында, дәлірек айтсақ табиғаттың «революциясында». Айрықша жетілген биотеррорист – табиғат болып тұр. Адамзат өз әрекеттерімен эволюциялық үрдісті тездетіп, ол өз кезегінде адам баласына үлкен қауіп төндіретін вирустарды туғызды.
Соңғы жылдары коронавирустық және басқа да індеттер неге жиеленіп кетті, сондай-ақ қазіргі пандемияның осындай теңдессіз тез ауқымға ие болуына не себеп?
21 ғасырда біз бірнеше рет коронавирустардан туындаған өте қауіпті індеттермен ұшырасып отырмыз. 2003 жылы атипті пневмония (SARS) індеті, ал 2012 Таяу Шығыс респираторлық синдромы (MERS) індеті өршіген болатын.
Коронавирус адам ағзасында қалай пайда болды?
Коронавирустар адамзатпен бірге 55 миллион жылдан бері бар, ал біздің планетамызда шамамен 4 миллиард жылдай өмір сүріп келеді. Олардың мінсіз таратушылары – жарқанаттар болып табылады.
Коронавирус: қайдан пайда болды және ол қаншалықты қауіпті
Ең алдымен, вирустар дегеніміз не екендігі жайлы толықтай түсініктеме беріп өткен жөн деп есептеймін. Жалпы вирустар планетамызда шамамен 4 млрд жылдай өмір сүріп келеді. Олар бактериялар мен саңырауқұлақтар сияқты микроорганизмдер болып табылады.
Бас сақинасы: дәрігерлер жаңа дәрі-дәрмектерді ойлап табуда
Егер сізде немесе жақындарыңызда «Бастың сақинасы» болса – ол көпшілік ойлайтындай жай ғана бастың ауруы емес екендігін білген жөн. Бастың сақинасынан зардап шегетіндер ауруға көне алмайды. Алайда әдеттегідей өмір сүруге тырысады.
Қызылшаға қарсы вакцина басқа да жұқпалы аурулардан қорғайды
Көпшілігіміз қызылша сияқты балалар ауруларын білеміз. Кейбіріміз тіпті ауырғанбыз да. Алайда, қазіргі кезде қызылша сиректеу кездесетін болды. Бұл вакцинацияның арқасында. Өкінішке орай, кейбір ата-аналар жалған ақпаратқа еріп өз балаларын, қызылша мен басқа да инфекцияларға қарсы вакцинациялаудан бас тартып, оларды үлкен қатерге ұшыратуда. Өйткені, соңғы ақпараттарға сүйенсек қызылша әлдеқайда күрделі асқыныстар беретін ауру.
Кардиологтар инсульттан қорғау үшін бұдан былай аспиринді ұсынбайды
Қазіргі таңда дәрігерлер жүрек-қан тамырлары аурауларының қауіп факторларын яғни гипертониялық ауруды, қант диабетін және қандағы холестериннің жоғары деңгейін тиімді емдей бастады. Бұл аурулардың алдын-алу үшін аспиринді қолданудың қажеті жоқ.

Тілді таңдау